Produkowane przez firmę Apollo Fire Detectors Ltd. czujki serii XP95 to kolejny stopień rozwoju adresowalnych czujek analogowych serii 90. Najwyższy światowy poziom rozwiązań konstrukcyjnych, wysoka niezawodność, elegancki kształt, łatwość mocowania czujek w gnieździe (praktycznie bez użycia siły) to właściwości wyróżniające czujki serii XP95 spośród innych produktów dostępnych na rynku. Czujki były testowane w ekstremalnych warunkach. Wyniki tych testów potwierdziły wysokie walory użytkowe czujek XP95.
Czujki są adresowalne, co oznacza, że centrala może prowadzić dialog z wybraną pojedynczą czujką.
Czujki są analogowe, co oznacza że czujki mierzą wartość parametru takiego jak zadymienie lub temperatura w 99 stopniowej skali. W odróżnieniu od czujek konwencjonalnych, które albo uaktywniają alarm pożarowy albo nie, czujki XP95 po konwersji wartości analogowej na formę cyfrową wysyłają zmierzoną wartość do centrali i to centrala podejmuje decyzję o tym, czy zmierzona przez czujkę wartość jest powodem do uaktywnienia alarmu pożarowego. Seria XP95 zawiera czujki typu jonizacyjnego, optycznego, ręczne ostrzegacze pożarowe (ROP - typ zbij szybkę) oraz dwa rodzaje czujek temperaturowych (jedne przeznaczone do wykrywania zagrożeń w przedziale temperatur standardowych, drugie w przedziale temperatur wysokich).
Czujki współpracują z centralami sygnalizacji pożarowej.
Czujki łączone są jedną parą przewodów, która służy zarówno do zasilania czujek, jak i do transmisji danych pomiędzy centralą a czujkami. W gnieździe czujki przewidziano również zacisk uziemienia, jednak nie ma on znaczenia dla działania czujki. Zaciski podłączeniowe czujek nie mają określonej polaryzacji (jedynie izolator zwarć ma zdefiniowane zaciski: dodatni i ujemny). W stosunku do czujek serii 90 zastosowano rozszerzony protokół transmisji (zwiększono ilość przesyłanych bitów), przez co umożliwiono pełniejszy przepływ informacji pomiędzy centralą a czujkami serii XP95, przy zachowaniu kompatybilności "w dół" (czujka XP95 może zastąpić czujkę serii 90).
Najważniejsze z nowych rozwiązań przedstawiono poniżej:
Czujki wysyłają do centrali wartości proporcjonalne do mierzonego parametru (zadymienia, temperatury). Czujki są tak wykalibrowane, że stan alarmu pożarowego odpowiada wysyłaniu przez czujkę wartości równej 55 jednostkom. Jednak w centrali pożarowej, w zależności od lokalnych warunków, możliwe jest włączenie alarmu pożarowego przy innych wartościach wysyłanych przez czujkę. W przypadku, gdy w dozorowanym pomieszczeniu odbywają się procesy technologiczne powodujące zadymienie, zapylenie lub wzrost temperatury, progi alarmu mogą zostać podwyższone. W pokojach hotelowych lub szpitalach, gdzie warunki otoczenia są stabilne, progi alarmu mogą zostać obniżone.
Znajdujące się w czujce diody LED sygnalizujące wykrycie alarmu przez czujkę, jak i dodatkowe sygnalizatory zadziałania podłączane do czujki, zaczynają świecić po otrzymaniu przez czujkę rozkazu z centrali pożarowej. Rozkaz taki wysyła centrala po stwierdzeniu, że odczytana z czujki wartość przekracza ustawiony przez administratora systemu próg alarmu pożarowego. W izolatorze zwarć sytuacja jest inna. W momencie wykrycia zwarcia i rozpoczęcia procesu izolowania znajdująca się w izolatorze żółta dioda zaczyna świecić - jej świecenie jest spowodowane sygnałem z izolatora zwarć.
W tego typu czujkach źródło promieniowania jonizującego o niskiej aktywności stanowi Ameryk 241 (poziom promieniowania czujek jest niezwykle niski, zatem nie ma ograniczeń ilości instalowanych czujek). Wytworzone pod wpływem promieniowania jony umożliwiają przepływ prądu w komorach: pomiarowej i odniesienia. W momencie pożaru produkty spalania wiążą jony, zmniejszając tym samym przepływ prądu w komorze pomiarowej (komora odniesienia jest szczelna i dym nie ma do niej dostępu). Pomiar odbywa się w sposób ciągły. Różnica prądów w komorze odniesienia i komorze pomiarowej jest mierzona i poddawana konwersji w przetworniku analogowo - cyfrowym (ADC). Uzyskana wartość jest przesyłana w formie cyfrowej do centrali pożarowej.
W czujce tego typu co 1 sek. (albo w odpowiedzi na zapytanie z centrali) dioda elektroluminescencyjna wysyła skupioną wiązkę światła podczerwonego. Wiązka ta przechodzi w pobliżu układu obiorczego, nie oświetlając go. W momencie pojawienia się dymu następuje rozproszenie strumienia świetlnego, w wyniku czego światło pada na fotodiodę układu odbiorczego powodując przepływ prądu. Po wzmocnieniu sygnał jest podawany na przetwornik analogowo - cyfrowy, a otrzymana liczba jest przesyłana do centrali jako wartość aktualnie mierzonego zadymienia.
Zadymieniu, które na drodze 1 metra pochłania 2,4% promieniowania odpowiada ustawienie wartości wyjściowej czujki równej 55 jednostkom. Jest to jednocześnie standardowy próg alarmu.
W czujce tej pomiar temperatury odbywa się za pomocą pojedynczego termistora. Termistor zmienia wartość swojej oporności w takt zmian temperatury. Odpowiednim zmianom ulega też płynący przez termistor prąd pomiarowy. Zmierzona wartość prądu (proporcjonalna do temperatury) jest zamieniana na wartość liczbową w przetworniku analogowo - cyfrowym. Charakterystyka przetwornika jest liniowa w zakresie temperatur od 25 do 90 stopni Celsjusza (czujka działa jak miernik temperatury). W centrali sygnalizacji pożarowej może zostać włączony algorytm obliczania prędkości narastania temperatury, prowadzący do przyspieszenia sygnalizacji alarmu w sytuacji gwałtownego narastania temperatury.
W temperaturze 25oC czujki obu typów wysyłają wartość równą 25 jednostkom. Dla czujek na temperatury standardowe przyrost wartości wyjściowej wynosi 1 jednostkę na jeden stopień przyrostu temperatury, czyli wartość 55 jednostek (stan alarmu) jest uzyskiwana dla temperatury 55oC. Czujki do pracy w temperaturach wysokich mają inne nachylenie charakterystyki. Wynosi ono 2,17oC/jednostkę wartości wyjściowej, zatem wartość wyjściowa równa 55 jednostkom (próg alarmu) jest uzyskiwana przy temperaturze 90oC.
Izolator zwarć ma za zadanie odłączanie fragmentu linii w przypadku wystąpienia zwarcia na odcinku linii pomiędzy dwoma izolatorami, lub pomiędzy zaciskami a izolatorem. W momencie zlikwidowania zwarcia chroniony odcinek jest automatycznie podłączany do linii. Przepisy nakazują odseparowanie izolatorami zwarć pomiędzy grupami 32 czujek lub grupami 10 ręcznych ostrzegaczy pożaru oraz pomiędzy ROPami a czujkami (niezależnie od ich liczby).
W stanie normalnej pracy urządzenie wysyła do centrali wartość wynoszącą 15 jednostek. W momencie zbicia szybki zostaje uaktywniony alarm pożarowy. W tym momencie ROP wysyła do centrali znacznik przerwania oraz swój adres, informując centralę, że pojawiły się dane, które muszą zostać przesłane do centrali. Na zapytanie o poziom wartości wyjściowej, ROP przesyła do centrali wartość 64 (przekraczającą próg alarmu pożarowego wynoszący 55 jednostek). Adresowanie ROP jest dokonywane za pomocą 8 biegunowych mikroprzełączników typu DIP. Adres zerowy odpowiada ustawieniu wszystkich dźwigni w położenie opisane "ON".
Adresowanie czujek odbywa się za pomocą karty XPERT. W rozwiązaniu tym adres czujki jest określony przez mechaniczne usunięcie (lub nie) kołeczków, przez co zostaje określony "mechaniczny adres" karty XPERT. Następnie karta XPERT zostaje wsunięta w podstawę czujki. W momencie montażu czujki kołeczki naciskają odpowiednie przyciski przełączników, kopiując tym samym swój "mechaniczny adres" na "adres elektroniczny". W tym rozwiązaniu wymiana czujki nie powoduje konieczności ustawiania adresów, co przyśpiesza prace instalatorskie i odbiór techniczny, eliminuje błędy mogące powstać w czasie konserwacji i obsługi obiektu.
Firma Apollo należy do największych producentów czujek wykrywczych pożaru. Produkcja w 1999 roku zamknęła się liczbą ponad dwóch milionów trzystu tysięcy wyprodukowanych i sprzedanych czujek. Liczne nagrody zdobyte przez firmę Apollo są świadectwem wysokiej jakości i niezawodności produkowanych urządzeń. Wyroby firmy Apollo posiadają certyfikaty amerykańskie UL, angielskie LPC i LRS, niemieckie VdS i GL oraz certyfikat Centrum Naukowo - Badawczego Ochrony Przeciwpożarowej w Józefowie.
Firma FIRE STOP Spółka z o.o. jest generalnym dystrybutorem firmy Apollo Fire Detectors Ltd.
Wszystkie nazwy i oznaczenia urządzeń są zastrzeżone jako znaki towarowe.
Lista referencyjna obiektów wykonanych w systemie analogowo-adresowalnym (diagnozującym)